« وَإِذَا جَاءكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلاَمٌ عَلَيْكُمْ » (سوره انعام آیه 54) 
  و چون كسانى كه به آيات ما ايمان دارند نزد تو آيند بگو درود بر شما

قال رسول الله صلی الله تعالی علیه وسلم :« سلم علی من عرفت ومن لم تعرف»

سلام در لغت به معنی آرامش وامنیت است. یعنی کسی که سلام می دهد  میگوید که از طرف من هیچ گونه اذیت و آذاری به تو نمی رسد بلکه از من سلامتی  وآرامش بر توست  وجواب دهنده ی سلام نیز این گونه است.

مسئله 1) سلام گفتن سنت است و طوری سلام گفتن که مخاطب آنرا بشنود مستحب است و جواب دادن آن فرض کفایه است و طوری جواب دادن که مخاطب جواب سلام را بشنود واجب است. واگر طوری جواب سلام دهد که سامع آنرا نشنود جواب از او ساقط نمی شود.
«وَإِذَا حُيِّيْتُم بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّواْ بِأَحْسَنَ مِنْهَا» (سوره نساء آیه 86)  

 و چون به شما درود گفته شد شما به [صورتى] بهتر از آن درود گوييد.

مسئله 2 ) سلام گفتن هنگام ملاقات و هنگام خداحافظی در هردو مورد سنت است بلکه هنگام رجوع افضل تر می باشد.

مسئله 3) ابتدا به کافر سلام دادن خوب نیست چون پیامبر اکرم (ص) فرموده اند«لا تبدووا الیهود و لا انصاری بالسلام »( رواه البخاری)
و اگر کافری به شما سلام داد نباید بیشتر از لفظ علیک بیشتر گفت چون پیامبر هنگامی که یهود به ایشان سلام می گفت چنین انجام می دادند.
اما اگر احتیاجی به اهل ذمه سلام دادن در ابتدا به آنها اشکالی ندارد و اینگونه سلام دهد: السلام علی من اتبع الهدی

مسئله 4)گفتن اسام علیکم درست نیست چون معنی آن می شود:بر تو مرگ باد.

مسئله 5)هنگام داخل شدن به مسجد گفتن یا الله درست نیست ومکروه می باشد.

مسئله6)اگر کسی اراده داخل شدن به خانه دیگری دارد واجب است که اولا اجازه بگیرد و بگوید : السلام علیکم ای اهل خانه آیا به فلانی اجازه می دهید وصبر کند مقداری که وضو گیرنده وضویش را تمام کند و اگر جوابی نشنید تا 3 بار کار را ادامه دهد و باز اگر جوابی نشنید برگردد.
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتًا غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا وَتُسَلِّمُوا عَلَى أَهْلِهَا»  (سوره نور آیه 27) اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد به خانه‏هايى كه خانه‏هاى شما نيست داخل مشويد تا اجازه بگيريد و بر اهل آن سلام گوييد.

 مسئله 7) اگر به خانه ای وارد شد که درآن کسی نبود بگوید:«السلام علینا وعلی عبادالله الصالحین» چون در آن صورت ملائکه جواب سلام را می دهند.

مسئله 8) اگر با کسی ملاقات کردیم و قصد صحبت داشتیم اول باید سلام گفته و بعد کلام را آغاز کنیم.
«مَن تکلّم قبل السلام فلا تُجیبُوه»

مسئله 9) اگر کسی از شخصی غائب برای شما سلام آورد باید اول به کسی که سلام را می آورد جواب داد و بعد به غائب و اینگونه بگوید: علیک و علیه السلام.

مسئله 10) چواب دادن سلامی که در  نامه و غیره ... نوشته شده بر خواننده آن واجب است.

مسئله 11) اگر کسی به دیگری با صیغه جمع السلام علیکم  سلام داد او نیز بهتر است با صیغه جمع علیکم السلام جواب دهد نه با صیغه واحد علیک السلام.

مسئله 12) پیامبر اکرم صلی الله تعالی علیه وسلم می فرماید: هرکس  السلام علیکم  بگوید برای او 10 حسنه نوشته می شود و هرکس بگوید السلام علیکم  ورحمة الله برای او 20 حسنه نوشته می شود و هرکس بگوید السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته برای او 30 حشنه نوشته می شود«رواه عبدالرزاق»

مسئله13)هرکس سلام بگوید جواب دهنده «سلام علیک» یا حداقل «سلام » بگوید اگر «السلام علیکم» بگوید جواب دهند حداقل «وعلیکم السلام» وبهتر که «وعلیکم السلام ورحمة الله» بگوید.اگر «السلام علیکم ورحمة الله »بگوید جواب دهنده حداقل «وعلیکم السلام ورحمة الله »وبهترکه «وعلیکم السلام ورحمة الله وبرکاته» بگوید و اگر سلام دهند این طور سلام داد« السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته »جواب دهنده باید «وعلیکم السلام ورحمة الله وبرکاته» بگوبد .

به طور کلی در جواب سلام دهنده باید حداقل به همان میزان نحوه سلام دهنده پاسخ داد و بهتر است که اضافه تر هم بگوید و از حداقل کمتر نگوبد مثلا اگر «السلام علیکم »گفت نباید با «علیکم» ویا «سلام» جواب داد بلکه بدین صورت «وعلیکم السلام» جواب داد و بهتر اضافه تر هم بگوید بدین صورت « وعلیکم السلام ورحمة الله».

مسئله 14) در سلام دادن و جواب دان از برکاته زیاده گفته درست نیست.

مسئله 15) سلام دادن در چند مورد کراهیت دارد:
1-به کسی که در دهان لقمه ای غذا دارد و مشغول خوردن است یا نوشیدن.
2-به کسی که در حال نماز است.
3-در حال سخنرانی یا خطبه است.
4- در حال گفته اذان
5- هنگام مشغول تعلیم و تعلم:
در این موارد سلام دهنده گنهکار است ومستحق جواب سلام نمی باشد اما به کسی که مشغول خواند قرآن است نباید سلام داد اما اگر با این حال سلام دهد قاری قرآن بعد از اتمام آیه یا بعد از فراغت از خواندن باید جواب سلام را بدهید.
مسئله 16) در هنگام ملاقات بعد از سلام  ،دست دادن سنت است چون در حدیث آمده که هرکس با برادرش مصافحه کند گناهان او می ریزد و باید یکدیگر را بگیرند و فقط گرفتن انگشتان سنت روافض می باشد.
از رسول اکرم (ص )فقط با دست راست ثابت شده که مصافحه کرده اند اما با دو دست مصافحه کردن سنت فقهای کرام می باشد.

مسئله17) در سلام دادن خم شدن به مانند رکوع مکروه است  و با اشاره انگشتان سلام دادن اگر مخاطب نزدیک باشد درست نیست اما اگر دور باشد نزد عده ای از فقها باز مکروه است و نزد عده ای دیگر درست است.
اگر زن اجنبی(نامحرم) به مرد سلام دهد اگر زن جوان بود مرد بهتر است که جواب سلام را در دل خود یا آهسته دهد و اگر زن مسن بود باید که جواب سلام را بلند دهد اما در هر حال بهتر است اول مرد سلام دهد.

مسئله ۱۸) در سلام دست دادن مرد و زن نامحرم به یکدیگر درست نیست و اگر شهوده ایجاد گردد حرمة مصاهرة ثابت می شود.


کتابهایی که از آنها در تهیه مطالب بالا استفاده شده:
1-مرقا المفاتیح
2-مصنف عبدالرزاق
3- المحیط البرهانی
4- ردالمحتار
5-تفسیر قرطبی
6-سعایه