حنفیه  

اثر بریدن است، شمشیر بر گردن دشمن گذاشته شود یا بر گردن دوست ،در هر صورت کارش را انجام

خواهد داد.منظور آن که در زات خشم و عصبانیت هیچ اشکالی نیست بلکه کوتاهی از مجری آن است

مه باید در مقابل دشمنان خدا آن را به کار بندد.(غوائل الغضب)

عصبانی شدن از کنترل آدمی خارج است از این رو مورد مواخذه قرار نمی گیرد ،آری ،برمبنای خشم

عملی را مرتکب شدن یا خودداری کردن از آن اختیاری می باشد از این جهت ،باید همت و اراده داشته

باشیم که نباید بر مقتضای آن عمل شود.

رسول اکرم (ص) فرمودند:پهلوان و شجاع چه کسی است؟صحابه عرض نمودند،آنست که در کشتی

پیروز می شود؛رسول اکرم (ص) فرمودند:خیر ،پهلوان و قهرمان آن کسی نیست که در میدان مسابقه

دیگری را بر زمین می زندبلکه قهرمان واقوعی آن کسی است که در وقت عصبانیت و غضب نفس خود

را کنترل نگاهدارد.(مسلم-بخاری).

شیخ سعدی (ره) چه زیبا این حدیث را ترجمه نموده از آنجا که می فرماید:

بلی مرد آنست مه از روی تحقیق         که چون خشم آیدش باطل نگوید.

رسول گرمی اسلام می فرماید:هرکس خشمش را کنترل کند خداوند متعال روز قیامت عذاب را از وی دور خواهد نمود»(رواه بیهقی)

حدیث)هر فرد مسلمان بر همسر و فرزندانش خشمگین شود وتوانایی دارد که خشمش را ادامه بدهد

و آن را مجازات کند علی رغم این همه خشم خود را کنترل کند و از خود خویشتن داری نشان دهد

حق تعالی قلب آن را از امن ایمان مملو خواهد کرد.

اگر سپهر نگردد زحال خود تو مگرد                اگرزمانه با تو نسازد تو با زمانه بساز

حدیث) لا تغضب» عصبانی و خشمگین نشوید (بخاری)

حدیث) اذا غضب احدکم فلیسکت» چون یکی از شما خشمگین گردد باید سکوت نماید(احمد)

خشم باعث زد و خورد ناسزا گفتن برملا نمودن اسرار و هتک حرمت می شود.به خاطر خشم دوست

دارد که برادر مسلمانش در رنج و مشقت بماند و به آن خوشحالی و خوشگذارنی دست ندهد.خشم

ریشه بسیاری از مراض روحانی است.

طلاق دادن در حال خشم چنان است که ماشه ی تفنگ آماده شده و چکانده شود چه در حال سروری

و خوشحالی چکانده شود یا در حال خشم ،در هر صورت تیر از آن خارج می شود و با گفتن کلمه ی

طلاق هم،طلاق واقع می گردد.

تا آخر ز اول دم مزن    از دم خود کار خود بر هم مزن (مجمعه گلیات)

رسول اکرم (ص) می فرماید:

همانا غضب(خشم) از شیطان است و شیطان از آتش آفریده شده است و آتش جز به آب خاموش

نگردد پس هرگاه یکی از شما خشمگین شد وضو بگیرد(ابوداود)

خشم شعله ای از آتش است ،هنگام خشم و عصبانیت آثار حرارت نمایان خواهد شد ،چهره سیما

سرخ می گردد.شخصی از شیطان پرسید که تو در کجای آدمی مستقر می شوی؟

در پاسخ گفت:

آنگاه که خوشحال می شود در قلبش ، و هنگامی که در حالت خشم قرار می گیرد در سر او جای

می گیرم(یعنی به کجا که دلم بخواهد به هر طرف می برم)

هنگام خشم که حرارت بدن شدید می شود با شستن اعضای بدن بدون تردید آن حرارت کاسته

می شود.اما شارع صرف شستن دست وپا از این اثر کاسته می شود ولی در وضو گرفتن این حکمت و

فلسفه ی علمی وجود دارد که وضو عبادت است وهرجا عبادت باشد شیطان چگونه می تواند آنجا مقاومت کند.

«دشمن چه کند چو مهربان باشددوست» (سعدی)

حدیث:خشم و عصبانیت وتند خویی از شیطان است(ابونعیم)

علاج دیگر خشم پناه بردن به خداوند از شر شیطان است. هرگاه «اعوذ بالله من الشطان الرجیم» گفته

شود شیطان حتما از آن جا خواهد گریخت.

کسی از شیطان پرسید در کجای جسم مستقر می شوی، پاسخ داد آنگاه که خوشحال باشد

درقلبش ، و هنگامی که در حالت خشم قرار می کشیرد در سر او جای دارم( هرکاری که دلم می

خواهد با او انجام می دهم.)

وباز روش دیگر غلبه بر عصبانیت :بر کاغذی این جمله نوشته شود و آن را در جایی از خانه نصب کند که

در دید همگان باشد.«خداوند بیشتر از آنچه تو بر دیگران قدرت داری بر تو قادر است»

«علاج دیگر غلبه بر خشم آن است که رسول اکرم (ص) فرموده است: زمانی که یکی از شما عصبانی

شد اگر در حالت قیام و ایستاده است پس بنشیند، واگر باز هم خشمش فروکش نکرد به پهلو بغلتد

براستی بجز این تدبیر هیچ تدبیر نخواهد بود و خشم و غضب کاهش می یابد»

 متعادل کردن خشم و عصبانیت:

حضرت امام محمد غزالی ره می فرماید:خشم ، مهذُب وتابع عقل قرار داده شود و هنگامی که شریعت

دستور داد درخشان و تاب بگردد و از کنترل بهره گیر.

به خاطر دین اسلام  دین وایمان جان ومال وطن ومیهن وعزت وناموس بهره گیری از خشم اعتدال است .

اندازه نگه دار که اندازه نکوست       هم لایق دشمن است هم لایق دوست(سعدی)

اگر دشمن بر دین و عزت وناموس ومیهن و وطن حمله نمود در چنین موقعیت و شرایطی عصبانی

نشدن خلاف انسانیت است.

حضرت شیخ عبدالقادر گیلانی ره می فرماید:هرکس به خشم آورده شود وباز هم خشمگین نشود الاغ است.